Program festiwalu Komentatorki Fundacji Katarzyny Kozyry

Lusine Djianyan, MORDOVLAG, 2013, tekturowe figury, różne wymiary, Mordowia, październik 2013, przed Ośrodkiem Profilaktyki i Terapii nr 21
Lusine Djianyan, MORDOVLAG, 2013, tekturowe figury, różne wymiary, Mordowia, październik 2013, przed Ośrodkiem Profilaktyki i Terapii nr 21 Dzięki uprzejmości artystki © Alexey Knedlyakovsky
Fundacja Katarzyny Kozyry zaprasza na otwarcie Festiwalu Komentatorki 3 października w Królikarni w Warszawie / The Katarzyna Kozyra Foundation would like to cordially invite you to the opening of the Festiwal Women Commentators on Friday, 3 October in Królikarnia in Warsaw

[scroll down for English version]



PIĄTEK, 3 PAŹDZIERNIKA

18.00. Oficjalne otwarcie. Mowa powitalna organizatorów i kuratorki oraz prezentacja programu filmowego Lizy Babenko. Po Majdanie: między Rosją a Ukrainą. Kurator: Liza Babenko, Kijów

Po Majdanie: między Rosją a Ukrainą to unikatowy zbiór ostrych filmów politycznych zrealizowanych przez reżyserów ukraińskich i rosyjskich. Wszystkie filmy zostały nakręcone w ciągu ostatnich kilku lat lub nawet miesięcy i koncepcyjnie spięte są wspólną polityczną postawą filmowców, skierowaną przeciwko obecnej wojnie domowej na Ukrainie, jak również przeciw kolonialnej agresji Rosji na postmajdanową Ukrainę.
Program zawiera krótko oraz pełnometrażowe dokumentalne filmy wideo zrealizowane przez młodych reżyserów, jak również firmowane znanymi nazwiskami fabularne prace pełnometrażowe wyróżnione na międzynarodowych festiwalach filmowych. Filmy młodych ukraińskich twórców dokumentalnych traktują o protestującej rzeczywistości kijowskiego Majdanu, w tym samym czasie odsłaniając niejednoznaczną realność tej rewolucji, pełnej lokalnego nacjonalizmu i skrajnie prawicowego radykalizmu (Katherina Gornostay), które następnie przyczyniły się do późniejszej separacji Krymu i konfliktu zbrojnego z Rosją (Vlad Kazakov). Filmy wideo innych ukraińskich reżyserów tzw. nowej fali (Piotr Armyanovsky, Nadezhda Parfan i Maria Stoyanova) odnoszą się do ukraińskiej rzeczywistości społeczno-politycznej przed Majdanem, co może okazać się ciekawym tematem do analizy w aspekcie obecnej postrewolucyjnej sytuacji tego kraju. Filmy wideo rosyjskiej autorki Marii Godowannej, uczennicy znanego amerykańskiego reżysera-awangardysty Jonasa Mekasa, językiem parodii krytykują rosyjski rząd i jego imperialną agresję. Pełnometrażowe filmy Anatolija Gentelewa, Sergeja Łoźnicy, wywodzącej się z moskiewskiego kręgu konceptualizmu Swetłany Baskowej, jak też mający swoją polską premierę przełomowy film Askolda Kurowa pt. Dzieci 404 nabierają kontekstu w zderzeniu z wewnętrzną rosyjską rzeczywistością, odzwierciedlając milicyjne rosyjskie państwo i jego feudalną politykę.

19.00. Performance Alevtiny Kakhidze. Ukraińska rzeczywistość: kurs przystosowawczy (EN/PL)

Ukraińska rzeczywistość: kurs przystosowawczyto artystyczny performance, praktyka gry służąca uświadomieniu rzeczywistości politycznej. Artystka zaprezentuje trzy prace: W przeddzień Bożego Narodzenia (świerk, teksty na papierze), Przyjęcie (różnokolorowe koraliki) i Wariacje (obiekty rysunkowe). Ćwiczenia do Ukraińskiej Rzeczywistości... zostały wymyślone i przetestowane w lutowe wieczory we wsi Muzyczi oraz w Kijowie (Ukraina).

19.30. Koncert Avtomat w projektem PLEŚNI

PLEŚNI - Pleśni to nowy projekt i nadchodzący album toruńskiego wokalisty, kompozytora i producenta, Kajetana Łukomskiego, grającego pod pseudonimem Avtomat. Do współpracy przy najnowszym albumie zaprosił wokalistki śpiewające białym głosem. Pleśni łączą ukraińskie, białoruskie, syberyjskie i gruzińskie pieśni wielogłosowe z nowoczesnymi, basowymi podkładami elektronicznymi, które wprowadzają te, często zapomniane, ludowe kompozycje w obszar zainteresowań młodych ludzi. Jest to inicjatywa, która przypomina człowiekowi, skąd się wywodzi – nie z geometrii, symetrii i matematyki, a z pleśni, prehistorycznej zupy, chaosu i biologicznej gęstwiny. Dzięki niej bardziej możliwe wydaje się połączenie dzisiejszego technologicznego życia rodem z miastosfery z bardzo pierwotnymi środkami wyrazu. Koncerty projektu Pleśni składają się zarówno ze śpiewów a capella jak i rytmów 2-stepowych, post-dubstepowych, brzmień future garage i afrobeat.

SOBOTA, 4 PAŹDZIERNIKA

11.00. Liza Babenko. Wykład. Post-Majdan: przegląd i krytyka. Od ultraprawicowego nacjonalizmu do socjalizmu (EN)

Podczas swojego wykładu Liza Babenko, kulturoznawczyni, kuratorka i dokumentalistka, odkrywać będzie przyczyny ideologiczne, polityczne i gospodarcze, które legły u podstaw odrzucenia rewolucji na Majdanie i jej przesłania przez ogromną część Ukrainy (Krym i Donbas). Jak wskazują dzisiejsze sondaże, nieuznające Majdanu obwody kraju nie potrzebowały tego rodzaju narodowo-burżuazujnego protestu, lecz prawdziwej walki klas skierowanej przeciwko lokalnym oligarchom i ich feudalistycznym rządom, do ukrócenia których nie wystarczyło samo obalenie prezydenta Janukowycza.
Odrzucenie protestów na Majdanie przez Krym, Donbas i inne regiony Ukrainy było do pewnego stopnia związane z nacjonalistyczną formą, którą przybrała rewolucja. Obecni propagatorzy ultraprawicowej idei ukraińskiej, stojący zimą na Majdanie ramię w ramię z przedstawicielami innych środowisk, nie byli w stanie pokonać traumy wywodzącej się z kolonialnej historii imperium rosyjskiego i Związku Radzieckiego oraz działań tych reżimów, które doprowadziły do śmierci milionów mieszkańców zachodniej Ukrainy. W rezultacie powszechnie wykorzystywano więc nacjonalistyczno-faszystowskich symbole oraz hasła skrajnie prawicowych programów, które poniekąd narzucono prorosyjskim wschodnim i południowym regionom kraju, które nie były historycznie tak silnie związane z zachodnią i środkową Ukrainą, ich mieszkańcy nie doznali też urazów kolonialnych związanych z rosyjskimi wpływami na danym terytorium.
Na wykładzie omówione zostanie to, co kryje się dziś pod pojęciem „faszyzmu ukraińskiego”. Zbadane także zostaną zagadnienia prawdziwych zagrożeń prawicowym radykalizmem, który pojawił się na Ukrainie już po Majdanie, a nie, jak podawano w rosyjskich mediach propagandowych, jeszcze przed tym wydarzeniem. Poruszane na wykładzie zagadnienie neokolonializmu obejmie nie tylko imperializm rosyjski, ale także kolonializm geopolityczny Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej, które w toczącej się w środku Europy wojnie na Ukrainie chcą realizować swoje interesy strategiczne, używając retoryki walki o ukraińską demokrację jako kolejnego populistycznego manewru.


12.00. Dyskusja. Gwałt: za i przeciw. Syndrom postkolonialny. Kolonializm w rozumieniu współczesnym oraz jego potencjał w ramach interpretacji politycznej, geograficznej, artystycznej i kulturowej (PL)

Uczestnicy: Agnieszka Morawińska, Małgorzata Jacyno, Tomasz Stryjek (moderator).

Pretekstem do rozmowy są coraz częściej podejmowane w ostatnim czasie próby spojrzenia na kraje Europy Środkowowschodniej przez pryzmat teorii postkolonialnej. Zbliżenie się do istoty obecnej sytuacji na Ukrainie wymaga w pierwszym rzędzie prześledzenia stosunków między krajami byłego bloku socjalistycznego a Federacją Rosyjską i Związkiem Radzieckim w kontekście imperializmu i kolonializmu. W krajach Europy Wschodniej i Środkowej, jak też na Bałkanach, cele, charakterystyka formalna oraz narzędzia kolonizacji różnią się od innych rodzajów dominacji imperialnej, co z kolei definiuje szanse na odtworzenie tożsamości narodowych w ramach danych państw oraz instrumenty do tego wykorzystywane. W kontekście obecnej sytuacji w Rosji i na Ukrainie chcemy porozmawiać m.in. o tym jak w perspektywie historycznej wyglądały wzajemne relacje pomiędzy Rosją a Ukrainą, jakie narzędzia interpretacyjne oferuje teoria postkolonialna oraz jaka można rozumieć rolę sztuki w procesie wychodzenia z podporządkowanej pozycji.

13.30. Lesia Khomenko. Wykład. Działania REP (Rewolucyjna Przestrzeń Eksperymentalna, eng. Revolutionary Experimental Space) (EN)

Rozmowa z artystką będzie dotyczyła działań inicjatywy REP (eng. Revolutionary Experimental Space). REP to grupa artystów, powołana do życia w listopadzie 2004 roku. Należą do niej: Nikita Kadan, Zhanna Kadyrova, Vladimir Kuznetsov, Xenia Gnilitskaya, Lada Nakonechnaya i Lesia Khomenko. Swój początek wspólnej inicjatywie młodych ukraińskich artystów dała ulica: grupa powstała w trakcie burzliwego przebiegu Pomarańczowej rewolucji. Twórcy wywieszali wówczas swoje plakaty polityczne, ozdobione absurdalnymi hasłami i symbolami, umieszczając je pośród prawdziwych afiszy. Znaczący jest tu fakt, że wiele rewolucja przywłaszczyła sobie wiele plakatów przygotowanych przez REP, wykorzystując je później do prowadzenia realnej politycznej agitacji. Pierwsze przedsięwzięcie grupy miało więc miejsce na tle wzrastającej performatywności sytuacji politycznej na Ukrainie. Artystom udało się więc zarejestrować pęknięcia w tkance rzeczywistości, które doprowadziły w następstwie do całkowitego zaniknięcia poczucia realności zdarzeń.

14.00 – 20.00. Liza Babenko przedstawia program filmów krótkometrażowych (zapętlona projekcja)
1. Katherine Gornostai, Zęby Lenina, dokument, Ukraina, 2014 (10 min)
2. Andrey Litvinenko, Uśpienie, dokument, Ukraina, 2014 (6:05 min)
3. Vlad Kazakov, Rewolucja na Ukrainie, dokument, Ukraina, 2014 (11:38 min)
4. Armyanovsky Piotr, Fabryka mięsa, dokument, Ukraina, 2013 (32 min)
5. Masha Godovannaya, Uczta w czasach zarazy, Rosja, 2014 (12 min)
6. Masha Godovannaya, Nietradycyjny, dokument artystyczny, Rosja, 2013 (6 min)
7. Nadia Parfan, Maria Stoyanova, Egzarcha, dokument, Ukraina, 2013 (10 min)

15.00. Olga Jitlina. Wykład. Agencja Informacji Utopijnej, Rosja – Kraj wielkich możliwości, Hodja Nasreddin konkurs żartu (EN)

Olga Jitlina opowie o swojej pracy, o wykorzystaniu platform niekonwencjonalnych oraz o swoim zainteresowaniu zagadnieniami z zakresu praw człowieka, nacjonalizmu oraz neo-nacjonalizmu w Rosji. Artystka przedstawi trzy projekty: Agencję Informacji Utopijnej, będącą serią publikacji w mass mediach oraz łączącą humor i absurd próbą zbadania siły wyobraźni i niepewności politycznej oraz prezentowaną podczas festiwalu Komentatorki grę planszową Rosja – Kraj wielkich możliwości, stanowiącą próbę oddania różnorodnych scenariuszy z życia obywateli dawnych republik radzieckich, emigrujących do Rosji za chlebem i pracą. Artystka przybliży także swój nowy projekt opracowany w ramach inicjatywy Manifesta 10: humorystyczny konkurs nazwany tak na cześć Hodży Nasreddina, ukazujący wielość kontekstów, w których śmiech stanowi jedyny dostępny człowiekowi oręż.

16.00. Dyskusja. Dawid i Goliat. Sztuka walki z olbrzymem. Strategie wywrotowe, ich oddziaływanie i skutki (PL)

Uczestnicy: Katarzyna Kozyra, Agata Czarnacka, Jan Śpiewak, Anna Łazar (moderatorka)

W dzisiejszym świecie spotykamy się z wieloma strategiami stosowanymi przez aktywistów politycznych, poczynając od działań ruchów ekologicznych, zaś na ruchu Occupy Wall Street lub „Prayer” grupy Pussy Riot kończąc. Które z tych strategii okazują się najefektywniejsze w dzisiejszym świecie? Dlaczego tak ważne jest odpowiednie połączenie marketingu i kreatywności? Jak potrząsnąć opinią społeczną, jednocześnie będąc prawnie chronionym przed działaniami organów państwowych? W dyskusji poruszone zostaną rozmaite przykłady udanych i nieudanych akcji aktywistów.

17.30. Katia Krupennikova. Grupa czytelnicza. Co to znaczy być człowiekiem?
Pamiętniki donieckie Władymira Maksakowa
(EN)
– aby się zarejestrować i otrzymać więcej materiałów przed spotkaniem, prosimy o e-mail na adres: dir@katarzynakozyra.pl.

Władymir Maksakow jest młodym historykiem, antropologiem i dziennikarzem z Moskwy, który, chcąc przeprowadzić własne śledztwo, dostał się do Doniecka udając ochotnika armii prorosyjskiej. Wojskowi odkryli cel jego wizyty już drugiego dnia po dotarciu na miejsce, wskutek czego Władymir wtrącony został do tzw. dołu, czyli do gorszego od więzienia karceru, w którym trzyma się szpiegów. Dziennikarz jest przyjacielem kuratorki festiwalu Komentatorki, od czasu do czasu wysyła jej więc swoje zapiski. W tekście, który otrzymała od niego tuż po jego uwolnieniu, niedoszły szpieg opisywał powtarzające się przypadki krańcowego okrucieństwa i nieludzkiej przemocy. Pamiętniki donbaskie Władymira Maksakowa zostaną wspólnie odczytane podczas spotkania z grupą.

19.00. Dyskusja. Oni żyją! Oglądanie rzeczywistości oczyma współczesnych mediów (PL)

Uczestnicy: Aleksandra Karasińska, Michał Przymusiński, Marek Troszyński, Agnieszka Wołk-Łaniewska (moderatorka).

Wojny informacyjne od wieków stanowią jedną z najskuteczniejszych strategii kontroli społecznej. Wraz z pojawieniem się otwartych mediów oraz Internetu zyskaliśmy dostęp do wolności i swobód, o jakich nie mogliśmy nawet marzyć dwadzieścia lat temu. Dziś każdy głos ma szansę zostać usłyszany, każdy może udostępnić lub stworzyć dowolne treści, z których każda znajdzie swojego odbiorcę. Łatwo jest zachłysnąć się tą wolnością. Pod jej płaszczykiem kryją się jednak kolejne zagrożenia, takie jak choćby powszechnie wykorzystywana możliwość tworzenia i natychmiastowego rozprzestrzeniania sztucznie wykreowanej rzeczywistości. Zaczynamy sobie zdawać sprawę z faktu, że Internet także może być niebezpiecznym narzędziem wojny informacyjnej, pozwalającym na przekazywanie wybranych treści odpowiednim grupom ludzi.

20.00. Against Gravity/Planete+ Doc Film Festival
Szczęście ty moje, Siergej Łoźnica, Rosja, Niemcy, 2010

22.30. Against Gravity/Planete+ Doc Film Festival
Pussy Riot: Modlitwa Punka, Mike Lerner i Maxim Pozdorovkin, Rosja, UK, 2013

NIEDZIELA, 5 PAŹDZIERNIKA

11.00. Dyskusja. Zabić smoka. Uwagi o wolności osobistej i obywatelskiej. Czy możemy lepiej zrozumieć to, co naprawdę dzieje się na Ukrainie? (RU/PL)

Uczestniczki: Lesia Khomenko, Yevgenia Belorusets, Alevtina Kakhidze, Mariia Gonchar.

Tocząca się obecnie wojna dotyka zarówno Rosjan, jak i Ukraińców. Niektórzy z uczestników festiwalu przebywali w strefie działań wojennych, inni mają tam bliskich krewnych. W ramach dyskusji wspólnie postarają się porozmawiać o swoich doświadczeniach związanych z tym konfliktem.

Punktem wyjścia do rozmowy będzie radziecko-niemiecki film-parabola To Kill the Dragon (pol. Zabić Smoka) z 1988 roku, nakręcony tuż przed upadkiem muru berlińskiego. Akcja obrazu toczy się w nieistniejącym kraju, którego mieszkańcy żyją, ciągle lękając się Smoka. Smok włada krajem, prześladuje poddanych, igra z ich życiem. Większość nie pragnie ratunku, nie chce niczego zmieniać i twierdzi, że „Jedyny sposób, aby pozbyć się Smoka, to mieć swojego Smoka”. Pojawia się jednak rycerz, który zabija potwora. Kraj następnie pogrąża się w zamieszkach i chaosie, ponieważ tak właśnie dawni poddani bestii wyobrażali sobie wolność. Z morza anarchii wyłania się w końcu nowy przywódca. Sam obwołuje się prezydentem kraju, proklamuje powstanie Republiki i obwieszcza, że oto nastała wolność. To jednak tylko kolejny potwór u sterów władzy. Rycerz znowu więc powraca, aby podjąć powtórną walkę o wyzwolenie kraju i wytłumaczyć mieszkańcom, że pierwszym krokiem, jaki powinni wykonać, jest zabicie bestii, która drzemie w nich samych. Wtedy jednak i on zdaje sobie sprawę, że oto właśnie sam stał się kolejnym następcą potwora...

11.00 - 17.30. Liza Babenko przedstawia program filmów krótkometrażowych
(zapętlona projekcja)
1. Katherine Gornostai, Zęby Lenina, dokument, Ukraina, 2014 (10 min)
2. Andrey Litvinenko, Uśpienie, dokument, Ukraina, 2014 (6:05 min)
3. Vlad Kazakov, Rewolucja na Ukrainie, dokument, Ukraina, 2014 (11:38 min)
4. Armyanovsky Piotr, Fabryka mięsa, dokument, Ukraina, 2013 (32 min)
5. Masha Godovannaya, Uczta w czasach zarazy, Rosja, 2014 (12 min)
6. Masha Godovannaya, Nietradycyjny, dokument artystyczny, Rosja, 2013 (6 min)
7. Nadia Parfan, Maria Stoyanova, Egzarcha, dokument, Ukraina, 2013 (10 min)

13.00. Lyubov Matyunina. Warsztaty. „Make a piece” Stworzyć dzieło / Stworzyć pokój. Dzieło rytualne: tkanie dywanu (EN)

zgodę rób zgodę rób zgodę rób
i nie bij już
jeśli bić będziesz dziś
to ja będę gryźć
i to nie jest żaden żart
cegłą w Ciebie rzucę
cegła się połamie
przyjaźń nam zostanie!

Warsztaty zainspirowane zostały dziecięcą wyliczanką, którą zna każdy mały Rosjanin i Ukrainiec, a którą dzieci przepowiadają sobie po każdej kłótni. W świecie dorosłych nie jest już tak łatwo o zgodę. Opierając się na idei heterotopii, wyłożonej przez Michaela Foucault w Innych przestrzeniach (1967) oraz na studium Shridek Dymitra Arzyutowa, omawiającym rytualne tkanie dywanów z Ałtaju, Matiunina wykorzystuje dywan w charakterze mapy strukturyzującej otaczającą nas przestrzeń. Podobnie jak w przypadku pracy Wishmaster Carpet (pol. Dywan zaklinacza), także i teraz dzieło będzie wspólnie tworzone przez artystkę i uczestników warsztatów, stając się odbiciem przestrzeni, symbolicznym wprowadzeniem w hierarchiczną strukturę świata i rytuałów. Dywan stać się ma przedstawieniem rzeczywistości idealnej.
Wojny i konflikty zostaną wplecione w jego rogi w związku z nieubłaganym upływem czasu, którego biegu nie można zawrócić. W trakcie tkania znajdzie się jednak chwilę na to, aby przestać i spleść ze sobą małe palce dwóch złączonych dłoni. Ten rytualny gest z dzieciństwa jest wszak tak potrzebny także w świecie dorosłych.

14.30. Lusine Djanyan. Wykład. Sztuka działania bezpośredniego (Akcje Mordovlag oraz działania grupy Pussy Riot w Soczi w roku 2014) (RU/PL)

Podczas spotkania Lusine Dijanian wyjaśni pojęcie „sztuki działania bezpośredniego”. Przy użyciu tego pojęcia można opisać między innymi projekt rozpoczęty przez artystkę w więzieniu Mordovlag (zakład karny w Mordowii, gdzie umieszczono Nadieżdę Tołokonnikową) w październiku 2013 roku. Lusine Dijanian przebywała na miejscu w trakcie kampanii wsparcia, która rozpoczęła się strajkiem głodowym Tołokonnikowej, aż do przewiezienia aktywistki do Krasnojarska. Dijanian opowie o projektach cząstkowych, składających się razem na Mordovlag oraz o akcji grupy Pussy Riot podczas Igrzysk Olimpijskich w Soczi w roku 2014, która miała miejsce tuż po zwolnieniu z więzienia Nadieżdy Tołokonnikowej i Marii Alochiny.

15.30. Ekaterina Lazareva. Wykład. Estetyzacja polityki i upolitycznienie estetyki (RU/PL)

W swoim głośnym eseju pod tytułem Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej Walter Benjamin wprowadza rozróżnienie na „niewłaściwy” sposób estetyzacji polityki uprawiany przez prawicę oraz „właściwy” sposób upolitycznienia estetyki, który stosuje lewica. Przykłady odpowiadające tej benjaminowskiej opozycji można znaleźć w sztuce awangardowej, w szczególności zaś we włoskim futuryzmie oraz sztuce rosyjskiej. Oczywiście pewna liczba działań i trendów nie mieści się w opisanym schemacie, wykraczając poza jego rygorystyczny kształt. Niemniej jednak ta konkretna myśl Benjamina była myślą o niezwykłym oddziaływaniu, zwłaszcza w kontekście intelektualnym. Do tego nawet stopnia, że oficjalne przedsięwzięcia polityczne wkroczyły w wymiar filozoficzny dzięki działaniu artystycznemu, artyści i kuratorzy sztuki zyskali zaś inspirację do tworzenia dzieł w sposób polityczny. Wykład poświęcony będzie krótkiej analizie obu strategii w oparciu o bieżące zagadnienia polityczne.

16.30. Alevtina Kakhidze. Wykład. Być żywym lub martwym artystą (EN)

Gdybym była martwym uczestnikiem biennale, jak Louise Bourgeois czy Joseph Beuys, tych notatek i rysunków nigdy by nie było... Można by było jedynie mówić o trafności wyboru prac dokonanych przez kuratora, pochodzących z mojej twórczości, a pokazywanych w ramach Manifesta 10.
Okazuje się, że zarówno ja, jak i Paweł Althamer, mamy prawo do wpływu na to, w jaki spósób nasze prace będą pokazane lub niepokazane w ramach Manifesty 10. a Louise Bourgeois i Joseph Beuys, takiego prawa mieć nie mogą.
*Paweł Althamer, polski artysta, który odmówił udziału w Manifesta 10. Alevtina Kakhidze przyjęła zaproszenie do udziału w tym projekcie bez najmniejszego zawahania.
- Alevtina Kakhidze

17.00. Mariia Gonchar. Warsztaty. Jak zapakować i dostarczyć jedzenie do aresztu (EN)

Inspirację do stworzenia tej pracy artystka zaczerpnęła z pozornie absurdalnego sposobu działania lokalnego systemu sądownictwa, opartego na zmodyfikowanym kodeksie karnym Związku Radzieckiego, w którym cały wymiar sprawiedliwości poddany jest tendencji wyłącznie oskarżycielskiej, w którym prawo istnieje na papierze, lecz nie wszystkie jego postanowienia wcielane są w czyn. Mariia Gonchar przekazuje nam odbicie własnych doświadczeń poprzez przedstawienie praktyki wykorzystywanej w trakcie niedawnych niepokojów na Ukrainie, polegającej na wysyłaniu paczek do osób aresztowanych podczas zamieszek na Majdanie.

17.30. Film: Dzieci-404, Askold Kurov, Rosja, 2014 (polska premiera)
19.30. Film:. Igrzyska Putina, Anatoly Gentelev, Izrael, Austria, Niemcy, 2014
21.00. Film:. Za Marksa, Svetlana Baskova, Rosja, 2012

///

FRIDAY, 3 OCTOBER

6.00 PM Official opening. Welcome speech by the organisers and the curator and presentation of the film programme by Liza Babenko. After Maidan: between Russia and Ukraine. Curated by Liza Babenko, Kiev (EN/PL)

After Maidan: Between Russia and Ukraine presents a unique selection of incisively political movies by Ukrainian and Russian directors. All the films have been created during the last several years or in some cases recent months, and are conceptually united by a mutual political position, pointing against the ongoing civil war in Ukraine, as well as against the colonial aggression of Russia towards post-Maidan Ukraine.
The programme contains short and feature-length videos by young directors, as well as feature-length movies by renown directors, which already got significance at international film festivals.
Films by young directors narrate the protest existence of Kiev’s Maidan, while also revealing an ambiguous entity of this revolution, filled with local nationalism and ultra-right radicalism (Katherina Gornostay), which among other reasons caused the following separation of Crimea and war conflict with Russia (Vlad Kazakov). Pieces by other Ukrainian ‘new wave’ directors (Piotr Armyanovsky, Nadezhda Parfan and Maria Stoyanova) refer to Ukranian socio-political context, which is interesting to analyze in the frame of the current post-revolution state of Ukraine. Works by Maria Godovannaya, a student of renown american avant-guard director Jonas Mekas, uses form of parody as a language for critique of Russian government, its conservatism and imperial aggression.
Film programme will also present full-length movies by internationally recognized directors: Putin’s Games by Anatoly Gentelev, For Marx by Moscow conceptualism’s circles director Svetlana Baskova, as well as as well as cutting edge Polish premiere of Children 404 by Askold Kurov. A special evening delivered through the partnership with Against Gravity will feature two films: My Joy by Sergey Loznitsa and Pussy Riot: A Punk Prayer by Mike Lerner and Maxim Pozdorovkin. All of them contextualize Russian environment in order to bring a deeper understanding of the military state and its feudal politics.

7.00 PM Performance: Alevtina Kakhidze, Ukrainian Reality Adaptation Course (EN/PL)

Ukrainian Reality Adaptation Course is a performative event, a playful practice aimed to comprehend the political reality. The artist will present three objects to engage with: Christmas Eve (Christmas tree, texts on paper), Acceptation (colored seed bead) and Variations (painted objects). The exercises for Ukrainian Reality Adaptation Course were created and tried out during February’s evenings in Muzychi Village and Kiev (Ukraine).

7.30 PM Concert by AVTOMAT with PLEŚNI project

PLEŚNI is a name of a new project as well as a new album by vocalist, composer and music producer from Toruń, Kajetan Łukomski alias AVTOMAT.
Project PLEŚNI combines Ukrainian, Belarusian, Siberian and Georgian polyphonic folk songs with the modern electronic bass background. Concerts combine singing a capella together with 2-step beats, post-dubstep, future garage and afrobeat sounds.

SATURDAY, 4 OCTOBER

11.00 AM Lecture: Liza Babenko, (Post) Maidan: critics and revision. From ultra-right nationalism to socialism (EN)

The lecture by a culture expert, curator and documentarist Liza Babenko will explore ideological, political and economic reasons which caused the non-acceptance of Maidan’s revolution at its very origin by a considerable part of Ukraine (Crimea and Donbass). As polls picture nowadays, Ukrainian areas which were not accepting Maidan, did not need a national-bourgeois protest such as Maidan, but searched for a real class struggle, directed against the local oligarchy and its feudal forms of management, which in fact did not transform even after Yanukovitch’s banishment.
Turn-down of Maidan protest by Crimea, Donbass and other regions is in some way connected with the nationalist shape, taken by this revolution. The current carriers of ultra-right Ukrainian idea, while standing last winter at Maidan square next to other people, did not manage to get over the trauma brought by Russian Imperial's and USSR’s colonial history, which terminated the millions of Western Ukrainians. As a result, the national-fascist symbols and ultra-right statements and programs were widely utilized, being imposed upon the pro-Russian eastern and southern regions of the country, historically disengaged with the Western and Central Ukraine and not involved into the same colonial trauma connected with the presence of Russian influence.
The lecture will further investigate what is hidden today behind the notion of ‘Ukrainian fascism’, and what real threats of right radicalism that are rising in front of Ukraine only after Maidan, regardless of what is being said by the Russian media propaganda. The neo-colonial interest of the lecture will not only touch upon Russia’s imperialism, but as well it will look at the geopolitical colonialism of USA and EU, each of whom is following their own strategic interests in the Ukrainian war in the middle of Europe, where the rhetoric about the fight for democracy in Ukraine is just a populist move.

12.00 PM Debate: Pros and cons of rape. Post-colonial syndrome. ‘Colonialism’ in contemporary understanding, its potential within the frame of interpretation in politics, geography, and culture (PL)

Participants: Agnieszka Morawińska, Małgorzata Jacyno, Tomasz Stryjek (moderator)

To come closer to understanding of the current situation in Ukraine, it is crucial to explore the relationships between the countries of the ex-Soviet Block and Russian Federation and USSR as Imperialist/Colonialist. The objectives, formal characteristics and instruments of colonization differ from other types of Imperial dominations in Eastern, Central European and Baltic countries, which defines possibilities and instruments of restoring national identities of these countries.

1.30 PM Artist Talk: Lesia Khomenko, Actions of R.E.S. (Revolutionary Experimental Space) (EN)
The artist talk will be based on the actions of R.E.S. (Revolutionary Experimental Space). R.E.S is an artist union, established in November 2004. It consists of artists: Nikita Kadan, Zhanna Kadyrova, Vladimir Kuznetsov, Xenia Gnilitskaya, Lada Nakonechnaya, Olesya Khomenko. The “Revolutionary Experimental Space”, which gave the name to the group of young Ukrainian artists appeared on the streets, in the midst of extreme political situation of the Orange revolution. The fake political posters got exhibited the same way as the usual ones, but containing the absurd slogans and symbols. It is significant that many of the posters by RES were in the end expropriated and used as genuine revolution’s agitation. Thus, the first appearance of the group happened on a background of increasing performativity of the Ukrainian political situation. Artists have recorded some brakes in reality which caused the disappearance of the sense of reality itself.

2.00 - 8.00 PM Liza Babenko presents a programme of short movies (looped projection)
1. Katherine Gornostai, Lenin’s Teeth, documentary, Ukraine, 2014 (10 mins)
2. Andrey Litvinenko, Sleeping, documentary, Ukraine, 2014 (6:05 mins)
3. Vlad Kazakov, Revolution in Ukraine, documentary, Ukraine, 2014 (11:38 min)
4 . Armyanovsky Piotr, Meat Factory, documentary, Ukraine, 2013 (32 min)
5. Masha Godovannaya, Feast during the Plague, art documentary, Russia, 2014 (12 min)
6. Masha Godovannaya, Non-traditional, art documentary, Russia, 2013 (6 min)
7. Nadia Parfan, Maria Stoyanova, Exarch, documentary, Ukraine, 2013 (10 min)

3.00 PM Artist Talk: Olga Jitlina, Agency of Utopian News, Russia – The Land of Opportunities, Hodja Nasreddin Joke Contest (EN)

Olga Jitlina will speak about her practice, which employs non-conventional platforms and is focused on the issues of human rights, along with that of nationalism and neo-nationalism in Russia. Jitlina will elaborate on three projects of hers. The Agency of Utopian News, a series of publications in mass-media titled as a humorous and absurdist attempt to explore the power of political imagination and confusion. The migrant board game Russia, The Land of Opportunity (presented at Women Commentators) is an attempt to find a way to depict a variety of life-scenarios of the labour migrants coming to Russia from ex-Soviet states. She will as well speak of her new project developed in the frame of Manifesta 10: the humour competition named after Nasreddin Hodja, speaking about the contexts when the humour is the only weapon.

4.00 PM Debate: David and Goliath. The art of fighting the giants. What is the role of culture in the times of upheavals? Subversive strategies, their impacts and consequences (PL)

Participants: Katarzyna Kozyra, Agata Czarnacka, Jan Śpiewak, Anna Łazar (moderator)

Today the world in filled with various activist strategies, starting from numerous Ecological movements, going to Occupy or the Prayer of Pussy Riot. What are the most effective activist strategies of the modern world? Why the mix of creativity and marketing is so important in activism? How to be able to shake the society and at the same time to legally protect yourself from the state? Why should we or shouldn’t we use cultural boycott as a form of protest? The discussion spins around various ‘successful’ and ‘unsuccessful’ examples of activist actions.

5.30 PM Reading Group: Katia Krupennikova, What does it mean to be human? DNR Dairies of Vladimir Maksakov (EN)

– please send e-mail to dir@katarzynakozyra.pl to register and receive more materials prior to the event
Vladimir Maksakov is a young historian, anthropologist and journalist from Moscow, who went to Donetsk on his own to make his personal investigation, pretending to be a volunteer soldier on the pro-Russian side. His interest was discovered by the militaries the next day upon arrival, and he was thrown to a “Pit”, a place, which is worse than a prison, where the spies are kept. Being a friend of the curator of Women Commentators Festival he occasionally sends his notes to her. The text, which he sent her just after his release reveals multiple cases of desperate cruelty and inhuman violence. The notes from Donbass by Vladimir Maksakov will be the subject of the reading group.

7.00 PM Debate: They live! Looking for reality through contemporary media (PL)

Participants: Aleksandra Karasińska, Michał Przymusiński, Marek Troszyński, Agnieszka Wołk-Łaniewska (moderator)

Information Wars for centuries have been one of the most effective strategies of social control. With the appearance of open media and the internet we obviously got access to freedoms, we could not even imagine only 20 years ago. Nowadays everyone can be heard by creating or sharing any content, which would find its audience. However, this intoxicating freedom has an underlying danger. The ability of forming a fake reality, and swiftly spreading it is being widely utilized. We start to realize that internet is becoming a dangerous instrument information wars, since it allows to deliver specific content to certain groups of people.

Against Gravity and Planete+ Doc Film Festival presents:
8.00 PM My Joy, Sergey Loznisa, Russia, Germany, 2010
10.30 PM Pussy Riot Punk Prayer, Mike Lerner and Maxim Pozdorovkin, Russia, UK, 2013

SUNDAY, 5 OCTOBER

11.00 AM: Debate: To Kill a Dragon. Notes about personal and civil freedom. Can we understand a bit more about what really happens in Ukraine? (RU/PL)

Participants: Lesia Khomenko, Alevtina Kakhidze, Mariia Gonchar

The current war touches upon both Russians and Ukrainians. Together, the participants of the festival, some of which went to the cities where the war actions were held, or have close relatives there, will try to discuss their experiences of the current war conflict.
A starting point for the discussion is inspired by a Russian-German film-parable To Kill the Dragon (1988) created just before the fall of the Berlin Wall (1988). The fictional country lives in the fear of the Dragon. He rules the citizens, oppresses them, plays their lives. In this country most of the citizens do not want to be saved, do not want to change anything, they are confident that “The only way to get rid of a Dragon is to have their own Dragon.” At some point the knight appears and kills the Dragon. This brings the country to chaos and fights, because this is how the citizens envision the ‘freedom’. On the wave of anarchy the new leader appears who calls himself a President, and proclaims the Republic and freedom. However, it is just another Dragon coming to power... Finally the knight is back to fight again for the freedom to explain to the people that they need to first of all to kill a dragon ‘inside of themselves’, when he realizes that himself he turns into a Dragon...

11.00 - 5.30 PM Liza Babenko presents a programme of short movies (looped projection)
1. Katherine Gornostai, Lenin’s Teeth, documentary, Ukraine, 2014 (10 mins)
2. Andrey Litvinenko, Sleeping, documentary, Ukraine, 2014 (6:05 mins)
3. Vlad Kazakov, Revolution in Ukraine, documentary, Ukraine, 2014 (11:38 min)
4 . Armyanovsky Piotr, Meat Factory, documentary, Ukraine, 2013 (32 min)
5. Masha Godovannaya, Feast during the Plague, art documentary, Russia, 2014 (12 min)
6. Masha Godovannaya, Non-traditional, art documentary, Russia, 2013 (6 min)
7. Nadia Parfan, Maria Stoyanova, Exarch, documentary, Ukraine, 2013 (10 min)

1.00 PM Workshop: Lyubov Matyunina, Make Piece. Creation of a ritual piece carpet (EN)

make peace make peace make peace
and no longer fight
and if you will fight
I'll bite
and biting is not trick
I'll fight with brick
brick is breaking – friendship begins!

The workshop is based on a childhood game common for every Russian and Ukrainian kid, which would be used just after every fight they had. Unfortunately in ‘mature’ world it is not so easy anymore to make piece. Inspired by the idea of ‘heterotopia’, expressed by Michael Foucault in lecture On the other spaces (1967) and Dmitry Arzyutov's study on ‘Shirdek’ (a ritual carpets from Altai), Matyunina uses a carpet as a ‘map’ that structures the surrounding space. Similarly to the piece Wishmaster Carpet, the carpet which will be created by the artist together with the participants of the workshop will become a mirror of space, a symbolic introduction to the world’s hierarchical structure and rituals. The carpet thus becomes a representation of an ideal world.

2.30 PM Artist Talk: Lusine Djanyan, Art of direct action (Mordovlag / Action of Pussy Riot in Sochi 2014) (RU/PL)

Lusine Dianyan will present the concept of art of direct action. That is the description that can be given to a project started by Lusine Djanyan in the heart Mordovlag (Mordovian Prison where Nadezhda Tolokonnikova was held) in October 2013. The artist was present there during the time of support campaign - starting from the hunger strike of Nadezhda Tolokonnikova to her transportation to Krasnoyarsk. Djanyan will tell about the sub-projects which form Mordovlag and about the action of Pussy Riot in Sochi during Olympic Games (2014), which followed right after the release of Nadezhda Tolokonnikova and Maria Alekhina from prison.

3.30 PM Lecture: Ekaterina Lazareva, Aesthetisation of politics, politisation of aestethics (RU/PL)

In his famous essay The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction, Walter Benjamin introduces the contradiction between ‘bad’ aesthetization of politics by the rightists and ‘good’ politicization of aesthetics by the leftists. Examples corresponding to Benjamin's formula can be found in the avant-garde art, in particular, in the history of Italian Futurism and Russian art. However, a number of events and trends do not fit into this scheme, subverting its strictness. Despite, the philosopher’s statement was extremely influential in the intellectual context - to the extent that the official policy was transformed into a thought through performance, artists and curators got inspired to create pieces in ‘political’ way. The lecture is devoted to a brief analysis of these two strategies based on the issues of the present moment.

4.30 PM Lecture: Alevtina Kakhidze To be alive or dead / in frame of Manifesta 10 (EN)

‘To be alive or dead / in frame of Manifesta 10’ — consists of notes, drawings, diagrams, schemes, I created reflection on my own participation/non-participation in Manifesta 10, The European Biennial of Contemporary Art, which takes place in Saint Petersburg in 2014.

So, if I would be a ‘dead participant of the biennial,’ like for instance Louise Bourgeois or Joseph Beuys, these notes would never appear... There would be discussed the accuracy of the curatorial choice for one or another piece from my oeuvre, exhibited in the frame of M10.

It means, that myself and Pawel Althamer* have right to influence showcasing or not showcasing of our works in the frame of M10, while Bourgeois and Beuys can’t have this right.

* Pawel Althamer, a Polish artist who canceled his participation in M10. Alevtina Kakhidze accepted to participate in this project with no hesitation.
-- Alevtina Kakhidze

5.00 PM Workshop: Mariia Gonchar How to pack and deliver the food from outside to a detention facility (EN)

The event is inspired by the seemingly impossible ways of functioning of the court system which derives from a modified USSR penal code, where justice is subjugated solely to accusatory tendency and where the law exists on paper, however, not all that is written is put into practice. Mariia Gonchar presents the reflection on her experience of Ukrainian upheaval through the practice, which was used in Ukraine during Maidan riots to send a parcel for a person detained in a custody.

///

5.30 PM Film Programme: Children 404, Askold Kurov, Russia, 2014 (Polish premiere)
7.30 PM Film Programme: Putin’s Games, Anatoly Gentelev, Israel, Austria, Germany, 2014
9.00 PM Film Programme: For Marx, Svetiana Baskova, Russia, 2012

www.katarzynakozyra.pl
Facebook
Trwa ładowanie komentarzy...